Trump Tạm Hoãn Kế Hoạch Tấn Công Iran, Thị Trường Phục Hồi Khi Căng Thẳng Tạm Thời Hạ Nhiệt

【Biểu đồ 1: Hình minh họa Trump】

Tổng thống Mỹ Donald Trump vào chiều ngày 18/5 theo giờ Mỹ đã tuyên bố Washington sẽ tạm hoãn chiến dịch tấn công quân sự nhằm vào Iran, vốn được lên kế hoạch triển khai vào ngày 19/5, sau khi nhận được đề nghị trực tiếp từ lãnh đạo Qatar, Saudi Arabia và UAE.

Động thái này tạm thời giúp hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông, đồng thời mở ra một khoảng trống ngoại giao mong manh trong bối cảnh đối đầu Mỹ - Iran leo thang mạnh. Trump cho biết hai bên hiện đang tiến hành “các cuộc đàm phán nghiêm túc”, đồng thời nhấn mạnh các đồng minh vùng Vịnh tin rằng vẫn còn khả năng đạt được thỏa thuận. Ông cũng khẳng định bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào đều phải đảm bảo rõ ràng rằng “Iran không được sở hữu vũ khí hạt nhân”.

Trump cho biết ông đã chỉ thị Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine cùng giới lãnh đạo quân đội Mỹ không tiến hành chiến dịch quân sự như kế hoạch ban đầu. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh quân đội Mỹ vẫn duy trì trạng thái cảnh giác cao nhất và cảnh báo Washington sẵn sàng triển khai “phản ứng quân sự toàn diện và áp đảo” nếu đàm phán thất bại.

Tuyên bố lần này trái ngược đáng kể với lập trường cứng rắn trước đó của Trump. Trong những ngày gần đây, ông liên tục cảnh báo Tehran rằng “thời gian không còn nhiều” và phát đi tín hiệu gần như không có ý định nhượng bộ.

Sau cuộc điện đàm với Trump vào ngày 17/5, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã liên tiếp tổ chức các cuộc họp an ninh cấp cao nhằm chuẩn bị cho khả năng tái khởi động hành động quân sự. Thị trường trước đó cũng đã phản ánh rủi ro leo thang xung đột, khiến giá dầu duy trì trạng thái biến động mạnh ở vùng cao.

Phản ứng của thị trường

Hợp đồng dầu WTI tương lai từng tăng hơn 4% trong phiên, chạm mức 105,20 USD/thùng trước khi đảo chiều giảm sau tuyên bố của Trump và lùi xuống dưới mốc 102 USD.

Chứng khoán Mỹ phục hồi trong giờ giao dịch cuối phiên khi lo ngại địa chính trị tạm thời dịu bớt.

Trong vòng 24 giờ qua, thị trường liên tục rung lắc bởi các tiêu đề trái chiều, từ “thời gian sắp cạn” cho tới “thỏa thuận đang đến gần”, trước khi hồi phục trở lại sau thông tin trì hoãn tấn công.

Biến động mạnh cho thấy giá tài sản toàn cầu hiện vẫn cực kỳ nhạy cảm với các diễn biến địa chính trị.

【Biểu đồ 2: So sánh biến động trong phiên của chứng khoán Mỹ, trái phiếu và giá dầu】

Những diễn biến quan trọngCác quốc gia vùng Vịnh thúc đẩy hạ nhiệt căng thẳng

Sự tham gia của Qatar, Saudi Arabia và UAE trở thành bước ngoặt quan trọng. Dù phụ thuộc vào sự bảo trợ an ninh từ Mỹ, các quốc gia vùng Vịnh cũng đặc biệt lo ngại về tác động kinh tế nếu xung đột khu vực leo thang, nhất là các rủi ro liên quan đến eo biển Hormuz và hoạt động xuất khẩu năng lượng.

Trump tiếp tục duy trì chiến lược “áp lực tối đa”

Việc tạm hoãn không đồng nghĩa với thay đổi chính sách, mà được xem là sự kéo dài của chiến lược “cây gậy và củ cà rốt” của Trump. Washington vẫn giữ nguyên lựa chọn quân sự, đồng thời tiếp tục gây sức ép buộc Iran nhượng bộ về vấn đề hạt nhân, ảnh hưởng khu vực và an ninh hàng hải.

Israel vẫn giữ lập trường cứng rắn

Các cuộc họp an ninh liên tục của Netanyahu cho thấy Israel vẫn xem tham vọng hạt nhân của Iran là mối đe dọa chiến lược hàng đầu, đồng thời tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Washington trong việc duy trì áp lực đối với Tehran.

Ngoại giao song hành cùng răn đe quân sự

Mỹ hiện đang cân bằng giữa đối thoại ngoại giao và duy trì trạng thái sẵn sàng quân sự nhằm tối đa hóa lợi thế đàm phán, đồng thời tránh kích hoạt leo thang ngay lập tức.

Rủi ro vẫn chưa biến mất

Dù căng thẳng tạm thời hạ nhiệt, rủi ro địa chính trị vẫn ở mức cao. Thị trường hiện vẫn chưa chắc chắn liệu Iran có sẵn sàng nhượng bộ về chương trình hạt nhân hay vấn đề eo biển Hormuz hay không. Nếu đàm phán đổ vỡ, các lời đe dọa quân sự hiện tại hoàn toàn có thể nhanh chóng trở thành hiện thực.

Eo biển Hormuz hiện vận chuyển khoảng 20% sản lượng dầu toàn cầu, khiến sự ổn định tại khu vực này có ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường năng lượng, kỳ vọng lạm phát và triển vọng kinh tế thế giới.

Những yếu tố thị trường đang theo dõi

Nhà đầu tư hiện tập trung vào ba yếu tố chính:

• Liệu các quốc gia vùng Vịnh có thể thúc đẩy đối thoại trực tiếp giữa Mỹ và Iran hay không

• Liệu động thái của Washington là cánh cửa ngoại giao thực sự hay chỉ là chiến thuật trì hoãn

• Liệu kết quả kinh doanh sắp tới của NVIDIA cùng các yếu tố hỗ trợ khác của thị trường Mỹ có đủ sức làm giảm bớt lo ngại địa chính trị hay không

Dù căng thẳng đã tạm thời hạ nhiệt, phần bù rủi ro địa chính trị nhiều khả năng vẫn sẽ tiếp tục phản ánh trong giá dầu, lợi suất trái phiếu Mỹ và các tài sản rủi ro trên toàn cầu. Nhà đầu tư cần tiếp tục theo dõi sát các diễn biến ngoại giao và nguồn cung năng lượng, khi địa chính trị vẫn là một trong những biến số vĩ mô quan trọng nhất chi phối thị trường hiện nay.