Lời nói đầu:Dầu Brent vượt 91 USD/thùng, vàng dao động quanh 4.010 USD khi xung đột Mỹ-Iran lan rộng, đe dọa eo biển Hormuz và làm sống lại lo ngại lạm phát.
Giá dầu tăng vọt và trái phiếu giảm điểm khi các đòn tập kích giữa Mỹ và Iran mở rộng ra ngoài mục tiêu quân sự.

Dầu thô và năng lượng
Giá dầu Brent giao sau có lúc tăng 3,8% lên 91,42 USD một thùng, mức cao nhất kể từ tháng Sáu, sau khi các cuộc tập kích qua lại giữa Mỹ và Iran mở rộng ra khỏi phạm vi quân sự thuần túy. Dầu thô WTI cũng tiến 2,3% lên 84,38 USD một thùng. Đà tăng được thúc đẩy bởi những diễn biến nguy hiểm tại eo biển Hormuz và một cuộc tấn công vào cơ sở dầu khí quan trọng của Kuwait trong cuối tuần.

Nguồn: Bloomberg
Iran tuyên bố lệnh ngừng bắn với Mỹ đã sụp đổ một cách hiệu quả, làm dấy lên nguy cơ gián đoạn sâu hơn đối với dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz. Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết họ đã chặn bốn tàu không xác định đang cố gắng đi qua tuyến đường thủy chiến lược này mà không có sự phối hợp và cho phép của Tehran. Hai tàu “gặp tai nạn và bị chặn đứng”, trong khi số còn lại buộc phải từ bỏ lộ trình.
Cơ quan Hàng hải Thương mại Anh (UKMTO) cũng xác nhận nhận được thông tin về một tàu đang bốc cháy ở phía Tây Bắc Kumzar, Oman, gần lối vào eo biển, dù nguyên nhân chưa được xác minh.
Tập đoàn Dầu khí Kuwait cho biết một cuộc tấn công của Iran vào một cơ sở dầu mỏ hôm thứ Bảy đã gây ra “thiệt hại vật chất đáng kể”, buộc phải sơ tán và ghi nhận một số thương vong. Hai nhà máy điện và khử mặn của nước này cũng bị tấn công, gây hỏa hoạn và hư hại nặng cho các “thể chế trọng yếu”.
Bahrain cũng hứng chịu các đòn tập kích trong khi Israel tuyên bố đã đánh chặn một máy bay không người lái của Iran gần biên giới với Syria.
Về phía Mỹ, quân đội nước này đã tiến hành đêm tập kích thứ chín liên tiếp vào lãnh thổ Iran, nhắm vào đảo Qeshm ở Vịnh Ba Tư và các thành phố phía Nam như Shadegan, Sirik và Hajiabad. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ cho biết các cuộc tấn công nhằm mục đích tiếp tục làm suy giảm khả năng quân sự của Tehran được sử dụng để tấn công tàu thương mại và thường dân.
Tổng thống Donald Trump nói với các phóng viên hôm Chủ Nhật rằng Mỹ “đã tấn công rất mạnh một lần nữa vào tối nay” để vinh danh những quân nhân đã thiệt mạng.
Tổng số binh sĩ Mỹ thiệt mạng kể từ khi cuộc chiến bắt đầu vào ngày 28 tháng Hai đã lên tới 17 người. Hôm thứ Sáu, hai quân nhân Mỹ tử trận tại Jordan trong một vụ tấn công được Washington quy trách nhiệm cho IRGC. Đến thứ Bảy, một quân nhân khác thiệt mạng tại miền Bắc Iraq khi đang cố gắng kích nổ có kiểm soát một máy bay không người lái một chiều chưa phát nổ của Iran.
Trong khi đó, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết số lượng tàu qua lại eo biển Hormuz đã sụt giảm, nhưng các tàu chở dầu vẫn đang quá cảnh. Tổng khối lượng xuất khẩu ra khỏi Vịnh Ba Tư, cả qua eo biển lẫn các đường ống thay thế, hiện chỉ còn khoảng hai phần ba so với mức trước xung đột. Wright cũng để ngỏ khả năng đàm phán khi nói rằng Tổng thống Trump luôn tìm kiếm một lối thoát ngoại giao.
Sự leo thang này đã làm dấy lên những cảnh báo về một cú sốc nguồn cung trên thị trường dầu mỏ.
JPMorgan Chase ước tính rằng tồn kho dầu toàn cầu, không bao gồm Trung Quốc, đang ở mức thấp kỷ lục, khiến thế giới có “rất ít dư địa cho sai sót”. Saul Kavonic, nhà phân tích năng lượng cấp cao tại MST Marquee, nhận định rằng các cuộc tấn công leo thang “đều cho thấy khả năng cuộc xung đột sẽ mở rộng về phạm vi và thời gian”, và giá dầu sẽ chỉ thực sự tăng tốc nếu cơ sở hạ tầng dầu khí trong khu vực tiếp tục bị nhắm mục tiêu.
Trái phiếu và tiền tệ
Sự bùng nổ của giá dầu đã ngay lập tức thổi bùng trở lại những lo ngại về lạm phát, gây sức ép lên thị trường trái phiếu.
Hợp đồng tương lai trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm giảm 7/32 trong phiên châu Á, khi thị trường tiền mặt đóng cửa nghỉ lễ tại Nhật Bản. Lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm của Australia tăng sáu điểm cơ bản lên 4,96%, trong khi lợi suất trái phiếu New Zealand cũng đi lên do lo ngại các nền kinh tế nhập khẩu năng lượng sẽ đối mặt với điều kiện tài chính thắt chặt hơn.
Trên thị trường ngoại hối, chỉ số Bloomberg Dollar Spot Index gần như đi ngang. Đồng euro ít biến động quanh mức 1,1438 USD, trong khi đồng yên Nhật giao dịch ở 162,36 yên đổi một USD. Đồng Nhân dân tệ ở thị trường nước ngoài neo ở mức 6,7730 Nhân dân tệ một USD và đồng đô la Australia giữ ở 0,6990 USD.
Các đồng tiền Mỹ Latinh nổi lên như một điểm sáng trong bối cảnh biến động toàn cầu gia tăng. Sự ổn định tương đối của nhóm tiền tệ này, cùng với mức lãi suất cao, đã thu hút dòng vốn carry trade.
Theo Chris Turner từ ING Bank, dòng tiền đang đổ vào khu vực này vì nó ít chịu tác động từ cú sốc năng lượng hơn so với châu Âu, Trung Đông và châu Phi. Đồng Peso Colombia, Real Brazil và Peso Mexico đều ghi nhận vị thế carry-to-risk hấp dẫn. Tuy nhiên, giới phân tích cũng cảnh báo về rủi ro từ các cuộc bầu cử trong khu vực và hiện tượng thời tiết El Niño.

Nguồn: Bloomberg
Tại châu Á, đồng Rupiah của Indonesia được dự báo sẽ bước vào giai đoạn ổn định sau khi Ngân hàng Trung ương Indonesia tăng lãi suất tổng cộng 100 điểm cơ bản trong năm nay để hỗ trợ đồng tiền. Credit Agricole CIB nhận định Rupiah có thể mạnh lên mức 17.850 mỗi USD trong quý này.
Dù vậy, rủi ro vẫn còn đó khi chi phí trợ giá năng lượng leo thang và áp lực từ khả năng bị MSCI hạ bậc thị trường xuống danh mục cận biên, điều có thể kích hoạt dòng vốn thụ động tháo chạy lên tới 15 tỷ USD, theo ước tính của Barclays.
Thị trường chứng khoán
Chứng khoán châu Á diễn biến trái chiều khi nhà đầu tư cân nhắc giữa cú sốc năng lượng và sự phục hồi của một số chỉ số đã giảm sâu trước đó.
Hợp đồng tương lai Nasdaq 100 tăng 0,3% sau đợt bán tháo hôm thứ Sáu, được kích hoạt một phần bởi sự đột phá bất ngờ từ startup trí tuệ nhân tạo Trung Quốc Moonshot AI. Mô hình mới của công ty này đã thách thức nhận thức về vị thế dẫn đầu của Mỹ trong lĩnh vực AI, gây ra làn sóng hoài nghi mới về nhu cầu chip tiên tiến.
Chỉ số MSCI châu Á Thái Bình Dương dao động giữa các mức tăng và giảm nhẹ. Chỉ số Hang Seng của Hồng Kông tăng 1,9% và Shanghai Composite của Trung Quốc đại lục nhích 0,5%, khi dòng tiền tìm đến các tài sản đã chiết khấu mạnh. Ngược lại, chỉ số Kospi của Hàn Quốc lao dốc tới 4% trong ngày giao dịch trở lại sau kỳ nghỉ lễ, chịu sức ép kép từ đà bán tháo cổ phiếu chip toàn cầu và sự trỗi dậy của đối thủ cạnh tranh Trung Quốc.
Homin Lee, chiến lược gia vĩ mô cấp cao tại Lombard Odier, nhận định mối đe dọa thực sự đối với giao dịch cổ phiếu bộ nhớ tại Hàn Quốc đến từ Trung Quốc. Ông dự báo trong nửa cuối năm, dòng chảy câu chuyện sẽ chuyển dịch theo hướng có lợi cho hệ sinh thái AI và bán dẫn của Bắc Kinh, đặc biệt khi chính quyền nước này tỏ ý ủng hộ các đợt niêm yết lớn sắp tới. Moonshot AI đã nói với các nhà đầu tư rằng họ đang chuẩn bị niêm yết trong vòng sáu tháng tới.
Sự biến động cực đoan của các cổ phiếu riêng lẻ trong mùa báo cáo thu nhập đã đẩy chỉ số kỳ vọng phân tán trong nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn của Mỹ lên mức cao nhất kể từ năm 2020. Trong khi đó, mối tương quan ngụ ý giữa 50 cổ phiếu hàng đầu của S&P 500 lại chạm đáy kỷ lục. Điều này đã thúc đẩy một số quỹ đầu cơ, như Adapt Investment Managers, đặt cược vào chiến lược “phân tán ngược”, kỳ vọng rằng một cú sốc vĩ mô sẽ khiến các cổ phiếu đồng loạt di chuyển và chỉ số biến động sẽ quay trở lại.

Nguồn: Bloomberg
Tại Đài Loan, các nhà đầu tư cá nhân đã cắt giảm các vị thế mua ký quỹ với tốc độ nhanh nhất trong 15 tháng, với dư nợ vay ký quỹ giảm gần 896 triệu USD chỉ trong phiên thứ Sáu. Chỉ số Taiex đã rơi vào vùng điều chỉnh kỹ thuật, giảm 10% so với đỉnh tháng Sáu, sau khi Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC) công bố kế hoạch chi tiêu vốn khổng lồ làm dấy lên lo ngại về triển vọng lợi nhuận.

Nguồn: Bloomberg
TSMC xác nhận sẽ bổ sung thêm 100 tỷ USD vào các khoản đầu tư tại Arizona, nâng tổng cam kết lên con số kỷ lục 265 tỷ USD. Giám đốc tài chính Wendell Huang cho biết động thái này nhằm đáp ứng nhu cầu mạnh mẽ từ khách hàng Mỹ và để ngăn chặn các đối thủ đầy tham vọng như Intel và Terafab của Elon Musk.
Khoản đầu tư này được coi là vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn nhất từ trước đến nay tại Mỹ. Dù vậy, việc gia tăng mạnh chi phí vốn đã khiến một số nhà phân tích như GF Securities hạ bậc đánh giá cổ phiếu, do lo ngại về khả năng mở rộng biên lợi nhuận trong các quý tới.
Vàng và các thị trường hàng hóa khác
Giá vàng giao ngay giảm 0,2% xuống 4.010,81 USD một ounce, sau khi trượt hơn 2% trong tuần trước. Việc giá dầu tăng cao củng cố kỳ vọng rằng lãi suất sẽ duy trì ở mức cao lâu hơn, điều này làm giảm sức hấp dẫn của tài sản không sinh lời như vàng.

Nguồn: Bloomberg
Justin Lin, nhà phân tích tại Global X ETFs, nhận xét rằng phản ứng tương đối trầm lắng của vàng trước căng thẳng địa chính trị phản ánh sự tập trung cao độ của nhà đầu tư vào quyết định lãi suất của Fed hơn là rủi ro từ Trung Đông. Trong khi đó, giá bạc tăng 1,1% lên 56,59 USD một ounce, còn bạch kim và palladium giảm điểm.
Lạm phát và chính sách tiền tệ
Sự leo thang của giá năng lượng đang đưa vấn đề lạm phát trở lại tâm điểm chú ý, chỉ ít ngày sau khi dữ liệu giá tiêu dùng tháng Sáu của Mỹ cho thấy mức giảm hàng tháng đầu tiên trong sáu năm, tạm thời xoa dịu kỳ vọng về việc Fed sẽ phải nâng lãi suất. Tuy nhiên, đà tăng mới của giá dầu đã nhanh chóng đảo ngược tâm lý đó.
Chủ tịch Fed Kevin Warsh đã nhiều lần nhấn mạnh rằng cuộc chiến chống lạm phát vẫn chưa kết thúc và ưu tiên hàng đầu của ngân hàng trung ương là đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%. Các phát biểu gần đây của ông, cùng với quan điểm diều hâu từ các chủ tịch Fed khu vực như Jeff Schmid, Lorie Logan và Beth Hammack, đã củng cố kỳ vọng rằng Fed sẽ thực hiện ít nhất một đợt tăng lãi suất trước cuối năm.
Thị trường hoán đổi hiện đang định giá khả năng cao về một đợt nâng lãi suất vào tháng Chín hoặc tháng Mười, với một lần tăng nữa được dự báo trước quý đầu năm 2027.

Nguồn: Bloomberg
Trong một diễn biến có thể làm trầm trọng thêm áp lực lên thị trường, Vishnu Varathan, trưởng bộ phận nghiên cứu vĩ mô châu Á ngoại trừ Nhật Bản tại Mizuho Bank, nhận định rằng “những đặt cược diều hâu không lay chuyển vào Fed dưới thời Warsh” có thể là yếu tố khuếch đại thêm khó khăn. Bank of America dự báo Fed sẽ tăng lãi suất tại các cuộc họp tháng Chín, tháng Mười và tháng Mười Hai.

Nguồn: Bloomberg
Các diễn biến địa chính trị và thị trường khác
Cuộc xung đột tại Ukraine tiếp tục leo thang với việc Nga tiến hành đợt tập kích bằng tên lửa đạn đạo lớn nhất nhằm vào thủ đô Kyiv kể từ khi bắt đầu cuộc chiến hơn bốn năm trước. Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho biết khoảng bốn chục tên lửa đạn đạo đã được phóng đi trong một “cuộc tấn công khủng bố tàn bạo”. Ít nhất một người thiệt mạng và 16 người khác bị thương. Tổng thống Volodymyr Zelenskyy nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết về các hệ thống đánh chặn tên lửa đạn đạo. Ở chiều ngược lại, lực lượng Ukraine đã tấn công hai tàu chở dầu thô và sản phẩm dầu của Nga trên Biển Đen.
Trên thị trường năng lượng châu Âu, một cuộc khủng hoảng nguồn cung dầu diesel đang ngày càng trầm trọng. Morgan Stanley cảnh báo tồn kho dầu diesel của khu vực này có thể giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều năm vào tháng Mười Một, chỉ còn khoảng 299 triệu thùng.
Nút thắt cổ chai đến từ sự kết hợp của nhiều yếu tố: gián đoạn tại eo biển Hormuz, các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở lọc dầu Nga, lệnh cấm xuất khẩu từ Moscow và việc các nhà máy lọc dầu Trung Quốc cắt giảm hoạt động. Biên lợi nhuận lọc dầu diesel tại Tây Bắc Âu đã tăng vọt lên mức kỷ lục, nhưng Morgan Stanley khuyến cáo nhà đầu tư không nên mua vào ở thời điểm hiện tại vì thị trường đã “định giá đầy đủ”.
Tại Hàn Quốc, tham vọng vực dậy thị trường chứng khoán của chính phủ đang vấp phải thực tế khắc nghiệt. Các quỹ ETF đòn bẩy theo từng cổ phiếu đơn lẻ, được kỳ vọng sẽ thổi bùng sự hưng phấn, giờ đây bị chỉ trích là khuếch đại sự bất ổn. Nhà chức trách đã phải tạm dừng niêm yết các quỹ ETF mới và nâng mức ký quỹ tối thiểu lên 30 triệu Won (20.300 USD) để hạ nhiệt thị trường.

Nguồn: Bloomberg
Trong lĩnh vực bất động sản, các nhà đầu tư toàn cầu tiếp tục tháo chạy khỏi Trung Quốc với những khoản lỗ sâu. KKR & Co. đang tìm cách bán chín dự án trên khắp Trung Quốc, dự kiến số tiền thu về chỉ đủ trang trải từ 50% đến 60% giá mua ban đầu. AEW Capital Management cũng rao bán các tòa tháp văn phòng tại Bắc Kinh và Thượng Hải trong bối cảnh cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài khiến giá thuê và giá trị tài sản lao dốc không phanh.

Nguồn: Bloomberg