Thâm hụt ngân sách Mỹ tháng 12/2025 lập kỷ lục 145 tỷ USD

Báo cáo Nhận chi Ngân sách Hàng tháng (MTS) của Kho bạc Mỹ vừa công bố cho tháng 12/2025 đã phác họa một bức tranh kinh tế đầy nghịch lý: một khoản thâm hụt kỷ lục 144.7 tỷ USD trong một tháng đơn lẻ, nhưng lại song hành với dấu hiệu cải thiện đáng kể nhờ nguồn thu thuế quan tăng vọt. Nghịch lý này đặt ra câu hỏi quan trọng về tính bền vững của các nguồn thu “đặc biệt” và gánh nặng chi tiêu bắt buộc ngày càng lớn.

Bộ Tài chính Hoa Kỳ công bố Báo cáo MTS tháng 12/2025 vào ngày 14 tháng 1 năm 2026, cung cấp cái nhìn toàn diện về dòng tiền của chính phủ liên bang trong tháng thứ ba của năm tài khóa 2026. Tài liệu này ngay lập tức thu hút sự chú ý của giới phân tích và truyền thông tài chính toàn cầu, khi ghi nhận mức thâm hụt ngân sách lớn nhất trong lịch sử cho một tháng 12, lên tới 144.749 tỷ USD.

Reuters nhanh chóng mô tả đây là một “kỷ lục thâm hụt tháng 12”, nhấn mạnh rằng chi tiêu đã vượt xa thu nhập một cách đáng báo động. Tuy nhiên, khi nhìn xa hơn vào tổng thể ba tháng đầu năm tài khóa, một câu chuyện phức tạp hơn dần hé lộ, nơi các chính sách thương mại và sức khỏe thị trường lao động đang tạo ra những tác động trái chiều lên sức khỏe tài chính công.

Kỷ lục thâm hụt tháng 12

Tháng 12/2025 chứng kiến tổng thu ngân sách liên bang đạt mức cao 484.384 tỷ USD, một con số đáng ghi nhận và cao hơn so với 454.415 tỷ USD của tháng 12 năm tài khóa 2024. Sự tăng trưởng này chủ yếu được thúc đẩy bởi sức mạnh của nguồn thu thuế thu nhập cá nhân, vốn đạt 242.337 tỷ USD, chiếm gần một nửa tổng thu tháng.

Trong đó, phần lớn đến từ thuế khấu trừ tại nguồn (withheld taxes) với 219.227 tỷ USD, phản ánh một thị trường lao động Mỹ vẫn còn vững vàng với tiền lương tiếp tục tăng trưởng. Thuế thu nhập doanh nghiệp cũng đóng góp 59.448 tỷ USD, và các khoản thu từ an sinh xã hội và hưu trí (social insurance and retirement receipts) đạt 143.161 tỷ USD.

Tuy nhiên, mặt chi tiêu của phương trình ngân sách lại phát triển với tốc độ chóng mặt. Tổng chi tiêu liên bang trong tháng 12 bùng nổ lên 629.133 tỷ USD, cao hơn đáng kể so với cùng kỳ. Sự chênh lệch khổng lồ giữa thu và chi này đã tạo ra khoản thâm hụt kỷ lục 144.749 tỷ USD, vượt xa mức thâm hụt 86.732 tỷ USD của tháng 12/2024.

Một phần nguyên nhân của đợt chi tiêu tăng vọt cuối tháng đến từ việc điều chỉnh lịch thanh toán. Báo cáo chỉ rõ, các khoản chi cho lương quân nhân tại ngũ, hưu trí quân đội, phúc lợi cựu chiến binh và Trợ cấp Thu nhập Bổ sung (SSI) đã được đẩy nhanh vào tháng 12 vì ngày thanh toán thông thường (1/1/2026) rơi vào ngày không làm việc.

Đi sâu vào cơ cấu chi tiêu, ba lĩnh vực lớn nhất tiếp tục gây áp lực nặng nề lên ngân khố. Đứng đầu là chi phí lãi vay nợ công (Net Interest), với 91.540 tỷ USD trong tháng. Con số này phản ánh gánh nặng từ tổng nợ công ở mức kỷ lục và lãi suất duy trì ở vùng cao của Cục Dự trữ Liên bang (Fed).

Tiếp theo là các chương trình an sinh bắt buộc. Bộ An sinh Xã hội (Social Security Administration) chi 144.899 tỷ USD, chủ yếu cho các quỹ hưu trí và người khuyết tật. Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh (HHS) chi 162.058 tỷ USD, trong đó nổi bật là 78.444 tỷ USD cho Medicare và 65.349 tỷ USD cho Medicaid.

Lĩnh vực thứ ba là quốc phòng, với Bộ Quốc phòng chi 98.297 tỷ USD, và phúc lợi cựu chiến binh (Veterans Benefits) đạt 50.091 tỷ USD. Sự kết hợp của những khoản chi “khủng” và bắt buộc này đã hoàn toàn áp đảo mọi nỗ lực tăng thu, dẫn đến kỷ lục thâm hụt đáng lo ngại.

Thuế quan bùng nổ và bức tranh tích lũy khả quan hơn

Mặc dù tháng 12 ghi nhận thâm hụt kỷ lục, nhưng góc nhìn tích lũy cho ba tháng đầu năm tài khóa 2026 (tháng 10, 11, 12/2025) lại mang đến một viễn cảnh ít ảm đạm hơn. Tổng thâm hụt tích lũy cho quý đầu tiên của năm tài khóa 2026 là 602.376 tỷ USD. Điều đáng chú ý là con số này thực tế thấp hơn khoảng 15% so với mức thâm hụt cùng kỳ năm tài khóa 2025, như các phân tích từ Reuters và Bloomberg đã chỉ ra. Sự cải thiện này chủ yếu được thúc đẩy bởi một nguồn thu tăng trưởng phi mã và bất ngờ: thuế quan nhập khẩu (customs duties).

Dữ liệu từ MTS tiết lộ một câu chuyện ấn tượng về thuế quan. Chỉ riêng trong tháng 12, khoản thu này đã đạt 27.892 tỷ USD. Tuy nhiên, con số tích lũy ba tháng mới thực sự gây sửng sốt: 90.002 tỷ USD, tăng gấp hơn 4 lần so với con số 20.824 tỷ USD của cùng kỳ năm tài khóa trước.

Bloomberg nhận định rằng chính sách thuế quan mạnh tay và nhất quán dưới thời chính quyền hiện tại đã trực tiếp thúc đẩy nguồn thu này, tạo ra một “cú hích” tài chính đáng kể giúp bù đắp phần lớn áp lực từ chi tiêu. Đây được xem là yếu tố then chốt khiến thâm hụt tích lũy thu hẹp, bất chấp kỷ lục thâm hụt trong tháng 12.

Bên cạnh đó, nguồn thu trụ cột từ thuế thu nhập cá nhân cũng thể hiện sức bền vững. Tích lũy ba tháng, khoản này đạt 606.247 tỷ USD, tăng mạnh so với 518.180 tỷ USD cùng kỳ năm trước. Ngược lại, thuế thu nhập doanh nghiệp tích lũy lại giảm nhẹ xuống 81.685 tỷ USD do một số điều chỉnh và hoàn thuế.

Sự kết hợp giữa thuế quan tăng vọt và thuế cá nhân vững vàng đã tạo nên nền tảng thu ngân sách tương đối mạnh mẽ cho quý đầu năm, là cơ sở cho sự cải thiện tổng thể về thâm hụt tích lũy.

Thách thức dài hạn và nhận định thị trường

Giới phân tích và các tổ chức giám sát ngân sách đã đưa ra những đánh giá sắc sảo về báo cáo này. Trong khi thừa nhận tác động tích cực ngắn hạn từ thuế quan, các chuyên gia vẫn giữ quan điểm thận trọng về tính bền vững dài hạn.

Ủy ban vì Ngân sách Liên bang có Trách nhiệm (CRFB) cảnh báo rằng mức vay mượn để bù đắp thâm hụt vẫn ở mức rất cao. Bà Maya MacGuineas, Chủ tịch CRFB, nhấn mạnh rằng dù có sự cải thiện nhờ thuế quan, chi tiêu cho lãi vay và các chương trình an sinh bắt buộc đang không ngừng đẩy nợ công lên những mức độ không bền vững. Bà lập luận rằng trong dài hạn, nếu lãi suất duy trì ở vùng cao hoặc thậm chí tăng trở lại, áp lực tài chính lên ngân sách sẽ còn nghiêm trọng hơn nữa.

Phân tích của Bloomberg cũng đồng tình với quan điểm này, chỉ ra rằng lãi vay nợ công hiện đang chiếm một tỷ trọng ngày càng lớn trong tổng chi ngân sách, trở thành mối đe dọa tiềm tàng đối với sự ổn định tài chính quốc gia. Các chương trình chi tiêu bắt buộc như Medicare, Medicaid và An sinh Xã hội, vốn được thúc đẩy bởi xu hướng dân số già hóa, cũng khó có khả năng được cắt giảm, hạn chế các lựa chọn chính sách của chính phủ trong tương lai.

Tuy nhiên, bối cảnh kinh tế vĩ mô rộng lớn hơn cũng đang tạo ra một số yếu tố hỗ trợ. Thị trường lao động Mỹ vẫn mạnh mẽ, giúp củng cố nguồn thu thuế cá nhân. Lạm phát đã hạ nhiệt đáng kể so với đỉnh điểm trước đó, và Fed đang trong một chu kỳ nới lỏng tiền tệ thận trọng, điều này có thể giúp hạn chế tốc độ gia tăng chi phí lãi vay trong những tháng tới. Đồng thời, mức chi tiêu quốc phòng và hỗ trợ cựu chiến binh cao cũng phản ánh cam kết an ninh quốc gia trong một môi trường địa chính trị ngày càng phức tạp và cạnh tranh.

Báo cáo Ngân sách Tháng 12/2025 của Kho bạc Mỹ đã vẽ nên một bức tranh tài chính công đầy mâu thuẫn nhưng vô cùng quan trọng. Một mặt, nó ghi nhận một khoản thâm hụt kỷ lục trong tháng, phơi bày sức ép khổng lồ từ các khoản chi bắt buộc và lãi vay nợ công - những vấn đề cấu trúc nan giải. Mặt khác, nó lại hé lộ sự cải thiện đáng kể trong tổng thể nhờ vào nguồn thu bất ngờ từ thuế quan, một sản phẩm của chính sách thương mại cứng rắn.

Nghịch lý này cho thấy, trong ngắn hạn, chính sách thương mại có thể trở thành công cụ tài chính đắc lực, nhưng về dài hạn, sức khỏe ngân sách Mỹ vẫn phụ thuộc vào khả năng xử lý các gánh nặng chi tiêu cố hữu và một nền tảng thu ổn định, bền vững hơn.

Đối với các nhà đầu tư và thị trường toàn cầu, những con số này củng cố sự cần thiết phải theo dõi sát sao diễn biến lãi suất trái phiếu Mỹ, lộ trình chính sách của Fed, và các cuộc tranh luận về trần nợ tại Quốc hội Mỹ, vì tất cả đều sẽ định hình sức mạnh của đồng USD và dòng chảy vốn trên toàn thế giới.