Iran tuyên bố sẵn sàng kết thúc chiến tranh với Mỹ và Israel kèm điều kiện

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 30/3 tuyên bố nước này sẵn sàng chấm dứt chiến tranh với Mỹ và Israel, nhưng nhấn mạnh mọi quyết định kết thúc xung đột phải đảm bảo được an ninh và lợi ích của người dân Iran.

Phát biểu tại cuộc họp nội các được hãng thông tấn IRNA dẫn lại, ông Pezeshkian đánh giá cao sự kháng cự của quân đội cùng tinh thần đoàn kết dân tộc của người Iran trong suốt thời gian chiến sự, coi đây là những yếu tố quan trọng giúp đất nước vượt qua giai đoạn khủng hoảng. Ông cũng nhấn mạnh ý nghĩa của các cuộc biểu tình ủng hộ chính phủ tại nhiều thành phố, cho rằng những cuộc tụ họp này là nguồn cảm hứng cho các phong trào đấu tranh trên thế giới.

Cuộc chiến bùng phát sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công quy mô lớn vào Iran từ ngày 28/2. Các mục tiêu bị nhắm đến bao gồm trụ sở của Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei, các cơ sở chỉ huy của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), hệ thống phòng không và các sân bay quân sự. Trong ngày đầu tiên, ít nhất 201 người thiệt mạng và 747 người bị thương. Đến nay, tổng số người thiệt mạng đã vượt quá 1.340 người, bao gồm cả Lãnh tụ tối cao Khamenei.

Trước các đợt tấn công từ Mỹ và Israel, Iran đã tiến hành các cuộc đáp trả bằng tên lửa và máy bay không người lái trên diện rộng. Thống kê cho thấy Iran đã thực hiện ít nhất 5.471 cuộc tấn công nhắm vào các căn cứ quân sự Mỹ và các địa điểm quan trọng tại 7 quốc gia Arab.

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) chịu ảnh hưởng nặng nề nhất với 414 tên lửa đạn đạo, 15 tên lửa hành trình và 1.914 máy bay không người lái đã bị hệ thống phòng không nước này đánh chặn. Kuwait đánh chặn 309 tên lửa đạn đạo và 616 máy bay không người lái; Bahrain vô hiệu hóa 174 tên lửa và 391 máy bay không người lái; Qatar đối mặt với 206 tên lửa đạn đạo và 93 cuộc tấn công bằng máy bay không người lái; Jordan ghi nhận 262 cuộc tấn công; Saudi Arabia phải đối phó với 52 tên lửa và 1.006 máy bay không người lái; Oman bị nhắm mục tiêu bởi 19 máy bay không người lái.

Cuộc xung đột đã tác động mạnh đến kinh tế toàn cầu. Giá dầu Brent tăng hơn 50%, vượt ngưỡng 110 USD mỗi thùng, trong khi giá nhiên liệu máy bay tăng vọt lên gần 200 USD mỗi thùng vào ngày 20/3, tăng hơn gấp đôi so với thời điểm trước chiến tranh. Hãng hàng không Korean Air đã chuyển sang chế độ quản lý khẩn cấp, các hãng hàng không Trung Quốc như China Southern và China Eastern tăng phụ phí nhiên liệu. Philippines trở thành quốc gia đầu tiên ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia về năng lượng, trong khi Vietnam Airlines phải tạm dừng một số đường bay nội địa do nguy cơ thiếu nhiên liệu.

Trong bối cảnh các cuộc không kích và tấn công bằng tên lửa vẫn tiếp diễn tại nhiều thành phố của Iran như Tehran, Isfahan, Tabriz và Qom, tuyên bố của Tổng thống Pezeshkian được xem là tín hiệu ngoại giao quan trọng. Tuy nhiên, điều kiện đảm bảo an ninh và lợi ích của người dân Iran đặt ra thách thức lớn cho bất kỳ tiến trình hòa đàm nào giữa các bên.