BOJ giữ nguyên lãi suất 0,75% giữa bão Trung Đông: “Chờ” hay “sợ”?

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) tiếp tục chính sách “neo” lãi suất tại mức 0,75%, đánh dấu lần giữ nguyên thứ hai liên tiếp giữa bối cảnh xung đột địa chính trị tại Trung Đông leo thang, đặt ra bài toán cân bằng giữa hỗ trợ tăng trưởng nội địa mong manh và kiểm soát nguy cơ lạm phát từ giá năng lượng.

Ngày 19 tháng 3 năm 2026, giới đầu tư toàn cầu đã dồn sự chú ý vào Nhật Bản khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) chính thức công bố quyết định về lãi suất sau cuộc họp chính sách kéo dài hai ngày. Đúng như dự báo rộng rãi của thị trường, BOJ đã quyết định giữ nguyên lãi suất chính sách ngắn hạn ở mức 0,75%. Đây là lần thứ hai liên tiếp cơ quan này duy trì mức lãi suất, sau lần tăng gần nhất vào tháng 12 năm ngoái, và cũng là mức cao nhất của Nhật Bản kể từ tháng 9 năm 1995.

Tuy nhiên, sự đồng thuận không phải là tuyệt đối. Thành viên Hội đồng chính sách, ông Hajime Takata, một lần nữa thể hiện lập trường “diều hâu” khi tiếp tục đề xuất tăng lãi suất lên 1,0%. Đề xuất của ông, tương tự như động thái đã thực hiện trong cuộc họp tháng 1, đã bị bác bỏ với tỷ lệ 8-1.

Sự bất đồng quan điểm nội bộ này cho thấy vẫn tồn tại những lo ngại nhất định về việc BOJ có thể đang tụt hậu so với đường cong lạm phát, nhưng đa số các nhà hoạch định chính sách đều nhất trí với cách tiếp cận thận trọng, thậm chí là “chờ và xem”, trong bối cảnh hiện tại.

Lý do chính cho sự thận trọng đó được BOJ nêu rõ trong tuyên bố sau cuộc họp: xung đột leo thang tại Trung Đông đang phủ bóng đen lên triển vọng kinh tế toàn cầu và Nhật Bản. Những diễn biến phức tạp tại khu vực này, liên quan đến Mỹ, Israel và Iran, đã đẩy giá dầu thô tăng cao. Là một quốc gia nhập khẩu năng lượng hàng đầu, Nhật Bản đặc biệt nhạy cảm với biến động này.

Ông Hirofumi Suzuki, Chiến lược gia trưởng bộ phận FX tại SMBC ở Tokyo, nhận định: “Với căng thẳng ở Trung Đông vẫn ở mức cao, quyết định giữ nguyên chính sách của BOJ không phải là điều gây bất ngờ. Tuyên bố đã chỉ ra rõ ràng những rủi ro bắt nguồn từ tình hình Trung Đông, nhấn mạnh lập trường thận trọng của BOJ.”

Quả thực, các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản đang phải đối mặt với một bài toán khó: giá dầu tăng vừa là nguy cơ kìm hãm tăng trưởng kinh tế và lợi nhuận doanh nghiệp (ủng hộ nới lỏng hoặc giữ nguyên chính sách), nhưng đồng thời cũng là yếu tố thúc đẩy lạm phát (ủng hộ thắt chặt). Cán cân nghiêng về bên nào phụ thuộc vào các ưu tiên trong nước cũng như đánh giá của họ về tính dai dẳng của cú sốc giá năng lượng này.

Trong bối cảnh đó, BOJ một mặt tái khẳng định đánh giá rằng nền kinh tế Nhật Bản vẫn đang phục hồi ở mức độ vừa phải, mặt khác cảnh báo rõ ràng về tác động của giá dầu tăng cao, bao gồm khả năng chi phí năng lượng cao hơn có thể thúc đẩy lạm phát cơ bản.

Tuyên bố nhấn mạnh ngân hàng trung ương này sẽ theo dõi chặt chẽ tác động kinh tế của xung đột Trung Đông và giá dầu, kể cả khả năng chi phí năng lượng tăng cao có thể đẩy nhanh lạm phát cơ bản tại Nhật Bản. Mức độ chú trọng vào yếu tố địa chính trị trong thông điệp lần này cao hơn đáng kể so với các kỳ họp trước.

Quyết định của BOJ diễn ra chỉ vài giờ sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng giữ nguyên lãi suất ở mức 3,50%-3,75% và phát đi thông điệp rằng sẽ không có đợt cắt giảm lãi suất nào cho đến khi lạm phát bắt đầu hạ nhiệt rõ ràng. Sự đồng bộ trong hành động giữa hai ngân hàng trung ương lớn nhất thế giới nhấn mạnh một xu hướng chung: sự thận trọng và phụ thuộc vào dữ liệu. Tuy nhiên, bức tranh toàn cầu có sự phân hóa rõ nét.

Cùng tuần này, Ngân hàng Dự trữ Australia (RBA) đã chọn phương án tăng lãi suất để đối phó với nguy cơ lạm phát leo thang từ giá năng lượng, trong khi Indonesia lại có động thái “diều hâu” nhưng giữ nguyên lãi suất, tập trung vào ổn định tiền tệ và lạm phát.

Ngân hàng Trung ương Úc tăng lãi suất lên cao nhất 12 tháng do lo ngại lạm phát từ chiến tranh Iran

RBA tăng lãi suất lên 4,1% - cao nhất 12 tháng sau hai đợt điều chỉnh liên tiếp. Nguyên nhân từ lạm phát nội địa dai dẳng và tác động của chiến tranh Iran đến giá dầu toàn cầu.

Thông tin 2026-03-17

相关内容

Thị trường ngoại hối phản ứng tương đối dè dặt trước quyết định của BOJ. Cặp USD/JPY, sau khi giảm nhẹ trong phiên, đã thu hẹp đà giảm và giao dịch quanh mức 159,70, giảm khoảng 0,14% trong ngày. Đà giảm của cặp tiền này chủ yếu đến từ sự suy yếu nhẹ của đồng USD sau đợt tăng mạnh trước đó, thay vì sức mạnh thực sự từ đồng Yên. Áp lực bán lên Yên Nhật vẫn hiện hữu sau quyết định của BOJ.

Giới đầu tư hiện đang dồn sự chú ý vào cuộc họp báo của Thống đốc BOJ Kazuo Ueda, dự kiến diễn ra lúc 13h30 theo giờ Việt Nam. Họ kỳ vọng sẽ tìm thấy những manh mối về cách ông Ueda dung hòa giữa xu hướng tăng lãi suất của BOJ với những tác động từ tình hình Trung Đông và diễn biến thị trường tài chính gần đây.

Sự chú ý đặc biệt đổ dồn vào cách Thống đốc Ueda sẽ “cân bằng” trong bài phát biểu của mình. Liệu ông có tiếp tục khẳng định lộ trình thắt chặt chính sách trong dài hạn hay sẽ nghiêng hẳn về sự thận trọng trước mắt?

Trước cuộc họp, vào hôm thứ Ba, ông Ueda đã bày tỏ sự tự tin rằng giá cả và tiền lương sẽ tiếp tục tăng tốc, đồng thời dự báo lạm phát cơ bản sẽ hội tụ về mục tiêu 2% trong nửa cuối năm tài khóa 2026 đến hết năm tài khóa 2027. Tuy nhiên, những diễn biến nóng tại Trung Đông có thể buộc ông phải có những điều chỉnh trong thông điệp.

Một rủi ro lớn khác đang rình rập nền kinh tế Nhật Bản, đó là tỷ giá đồng Yên. Áp lực lạm phát tại Nhật Bản có thể gia tăng nếu nhu cầu trú ẩn an toàn đẩy đồng USD lên cao, kéo cặp USD/JPY tiến sát mốc 160. Đây là ngưỡng cửa tâm lý quan trọng, thường khiến giới giao dịch nâng cao cảnh giác về nguy cơ can thiệp từ chính phủ Nhật.

Đồng Yên có thể còn suy yếu hơn nữa nếu giá dầu tăng cao buộc các ngân hàng trung ương lớn như Fed và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) phải xem xét lại lộ trình thắt chặt, từ đó tiếp tục hỗ trợ đồng bạc xanh và đồng Euro.

Bất chấp những bất ổn ngắn hạn, nhiều nhà phân tích vẫn kỳ vọng vào một đợt tăng lãi suất của BOJ trong những tháng tới. “Chìa khóa” cho động thái này nằm ở kết quả đàm phán lương hàng năm của các doanh nghiệp Nhật Bản, dự kiến sẽ có công bố sơ bộ vào tuần tới.

Một kết quả đàm phán mạnh mẽ, với mức tăng lương cao, sẽ là bằng chứng thuyết phục cho thấy vòng xoáy “lương - giá” đang vận hành theo đúng kỳ vọng của BOJ, tạo cơ sở vững chắc cho một đợt tăng lãi suất tiếp theo. Bên cạnh đó, Thống đốc Ueda và các thành viên Hội đồng sẽ có một bộ dữ liệu toàn diện hơn vào tháng 4 tới, bao gồm chỉ số Tankan về niềm tin kinh doanh và những đánh giá thực tế từ cuộc họp của các giám đốc chi nhánh khu vực của BOJ.

Câu hỏi lớn nhất hiện nay là liệu Nhật Bản có rơi vào tình trạng “đình lạm” (stagflation) hay không, một kịch bản mà Thống đốc Ueda có thể sẽ phải đề cập trong cuộc họp báo. Với việc vừa phải hỗ trợ nền kinh tế vốn đã chịu nhiều cú sốc, vừa phải tránh tụt hậu so với lạm phát, BOJ dưới thời ông Ueda đang đi trên một sợi dây thăng bằng đầy thách thức, nơi mà mọi diễn biến địa chính trị và dữ liệu kinh tế trong nước đều có thể làm thay đổi cán cân.