Interpol triệt phá mạng lưới lừa đảo 45 triệu USD: Chiến dịch "Red Card 2.0" rung chuyển châu Phi

Ngày 22/2/2026, dư luận quốc tế không khỏi chú ý trước thông báo của Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (Interpol) về sự thành công vang dội của chiến dịch Red Card 2.0. Đây là chiến dịch phối hợp quốc tế chống tội phạm mạng quy mô lớn, kéo dài từ ngày 8/12/2025 đến ngày 30/1/2026, nhắm vào các tổ chức tội phạm có hệ thống tại 16 quốc gia châu Phi. Kết quả, 651 nghi phạm đã bị bắt giữ và hơn 4,3 triệu USD được thu hồi, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong cuộc chiến chống tội phạm tài chính số.

Chiến dịch do Interpol dẫn đầu này không chỉ dừng lại ở các vụ lừa đảo đơn lẻ mà tập trung khai thác và triệt phá tận gốc cơ sở hạ tầng của tội phạm có tổ chức, bao gồm các đường dây lừa đảo đầu tư với lợi suất cao (high-yield investment scams), các hành vi lợi dụng dịch vụ chuyển tiền qua điện thoại di động (mobile money fraud) và các ứng dụng cho vay trực tuyến giả mạo (fraudulent mobile loan applications). Sự đa dạng trong phương thức hoạt động cho thấy sự tinh vi và mức độ tổ chức ngày càng cao của tội phạm xuyên biên giới.

Theo thông tin từ Interpol, tổng mức thiệt hại từ các hoạt động phi pháp này lên tới hơn 45 triệu USD, với 1.247 nạn nhân đã được xác định. Mặc dù nạn nhân chủ yếu đến từ châu Phi, nhà chức trách xác nhận có nhiều vụ việc liên quan đến các nạn nhân trên khắp thế giới, cho thấy phạm vi ảnh hưởng toàn cầu của các mạng lưới tội phạm này. Trong chiến dịch, lực lượng chức năng đã thu giữ 2.341 thiết bị công nghệ và vô hiệu hóa 1.442 địa chỉ IP, tên miền và máy chủ độc hại - những công cụ thiết yếu duy trì hoạt động lừa đảo.

Ba quốc gia được xác định là “điểm nóng” nhất trong chiến dịch lần này là Nigeria, Kenya và Bờ Biển Ngà. Tại Nigeria, cảnh sát đã phá vỡ một băng nhóm lừa đảo đầu tư quy mô lớn, đóng cửa hơn 1.000 tài khoản mạng xã hội gian lận và thu giữ một căn nhà được sử dụng làm “đầu não” chỉ huy các hoạt động phạm tội. Đáng chú ý, tại quốc gia này, lực lượng chức năng còn bắt giữ 6 nghi phạm trong một vụ án riêng biệt, khi chúng xâm nhập hệ thống nội bộ của một công ty viễn thông lớn bằng thông tin đăng nhập của nhân viên bị xâm phạm để đánh cắp và bán lại phí dịch vụ cũng như dữ liệu.

Trong khi đó, Kenya ghi nhận 27 nghi phạm bị bắt giữ liên quan đến các vụ lừa đảo qua ứng dụng nhắn tin và mạng xã hội. Các đối tượng này đã sử dụng các lời chứng thực giả mạo và bảng điều khiển tài khoản ảo để dụ dỗ nạn nhân đầu tư vào các tập đoàn toàn cầu uy tín, sau đó chặn mọi yêu cầu rút tiền.

Tại Bờ Biển Ngà, 58 đối tượng đã bị bắt vì liên quan đến các ứng dụng cho vay trực tuyến giả mạo. Những ứng dụng này nhắm vào những người dễ bị tổn thương bằng lời hứa cho vay nhanh, không thế chấp, sau đó áp đặt các khoản phí vô lý, sử dụng biện pháp đòi nợ lạm dụng và thu thập dữ liệu cá nhân, tài chính nhạy cảm bất hợp pháp.

Ông Neal Jetton, Giám đốc phụ trách tội phạm mạng của Interpol, nhấn mạnh: “Các băng nhóm tội phạm mạng hoạt động có tổ chức này đã gây ra những thiệt hại nghiêm trọng về tài chính và tâm lý cho các cá nhân, doanh nghiệp và cộng đồng bằng những lời hứa hẹn giả dối của chúng. Chiến dịch Red Card 2.0 cho thấy tầm quan trọng sống còn của sự hợp tác quốc tế trong cuộc chiến chống lại tội phạm xuyên biên giới. Tôi khuyến khích tất cả nạn nhân của tội phạm mạng hãy tìm đến cơ quan thực thi pháp luật để được giúp đỡ”.

Điểm đặc biệt của chiến dịch Red Card 2.0 nằm ở sự phối hợp đa phương. Nó được thực hiện trong khuôn khổ Sáng kiến Phối hợp châu Phi chống Tội phạm mạng (AFJOC) do Văn phòng Ngoại giao, Khối thịnh vượng chung và Phát triển Vương quốc Anh tài trợ, với sự hỗ trợ từ dự án GLACY-e của Liên minh châu Âu và Hội đồng châu Âu.

Interpol không chỉ đóng vai trò điều phối, chia sẻ thông tin tình báo theo thời gian thực mà còn trực tiếp đào tạo kỹ năng sử dụng các công cụ pháp y kỹ thuật số cho lực lượng địa phương. Sự tham gia của các đối tác tư nhân như Fortinet, Team Cymru, Trend Micro, TRM Labs và Uppsala Security, cũng như dữ liệu từ dự án Cybercrime Atlas của Diễn đàn Kinh tế Thế giới, đã cung cấp nguồn lực và trí tuệ quý giá, giúp vẽ bản đồ và tấn công chính xác vào cơ sở hạ tầng tội phạm.

Thành công của chiến dịch này phản ánh một thực tế kép: Internet và thanh toán số đang mở ra những cơ hội kinh tế to lớn cho châu Phi, nhưng đồng thời cũng tạo ra mảnh đất màu mỡ cho các loại tội phạm tài chính kỹ thuật số mới.

Năng lực ngày càng được nâng cao của các quốc gia châu Phi trong việc phối hợp và triển khai các chiến dịch phức tạp như Red Card 2.0 là một tín hiệu đáng mừng. Nó cho thấy sự trưởng thành trong nhận thức và hành động, khẳng định không một quốc gia nào có thể đơn độc chống lại làn sóng tội phạm xuyên biên giới. Như chính Interpol đã khẳng định, hợp tác quốc tế và sự chung tay của khối tư nhân sẽ là chìa khóa để bảo vệ nền kinh tế số toàn cầu. Các cuộc điều tra vẫn đang được tiếp tục tại nhiều quốc gia, hứa hẹn sẽ còn nhiều tình tiết được làm sáng tỏ.