Kỷ lục bán ra 99.9 tỷ USD: Cơn "sốt" nhân dân tệ báo hiệu xu hướng mới cho thị trường Forex 2026

Tháng 12/2025 đã đi vào lịch sử thị trường tài chính Trung Quốc với một con số kỷ lục chấn động: 99.9 tỷ USD ngoại tệ được bán ròng bởi các ngân hàng cho khách hàng. Sự kiện này không đơn thuần là một đỉnh điểm giao dịch cuối năm, mà là đỉnh cao của một chuỗi yếu tố vĩ mô hội tụ, từ thặng dư thương mại khổng lồ 1.2 nghìn tỷ USD, đồng USD suy yếu, đến sự lạc quan mới về tăng trưởng kinh tế, đẩy đồng Nhân dân tệ (NDT) lên mức cao nhất trong nhiều năm và vẽ nên một viễn cảnh tích cực cho năm 2026.

Một kỷ lục lịch sử

Dữ liệu từ Cục Quản lý Ngoại hối Nhà nước Trung Quốc công bố ngày 16/01/2026 đã tiết lộ một sự dịch chuyển vốn ngoạn mục. Khối lượng bán ròng 99.9 tỷ USD trong tháng 12 không chỉ cao gấp hơn sáu lần so với tháng trước đó mà còn đánh dấu mức cao nhất từng được ghi nhận.

Hiện tượng này xảy ra trong một bối cảnh toàn cầu đặc biệt, nơi các ngân hàng trung ương lớn đang thực thi những chính sách tiền tệ ngày càng phân kỳ. Trong khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) bắt đầu chu kỳ nới lỏng, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) thận trọng và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) từng bước bình thường hóa chính sách, thì Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) đang duy trì một lập trường ổn định, tạo ra một môi trường lãi suất tương đối thuận lợi cho đồng NDT.

Bộ tứ trụ cột đẩy đồng NDT bứt phá

Sức mạnh của đồng NDT được xây dựng vững chắc trên bốn trụ cột chính. Trước hết, sự suy yếu của đồng USD trên phạm vi toàn cầu đã tạo ra một làn gió ngược mạnh mẽ. Chỉ số USD Index giảm đáng kể vào cuối năm 2025, phần lớn do thị trường dự đoán Fed sẽ tiếp tục cắt giảm lãi suất.

Thứ hai và quan trọng nhất, thặng dư thương mại kỷ lục 1.2 nghìn tỷ USD của Trung Quốc trong năm 2025 đã trở thành nguồn cung ngoại tệ ổn định khổng lồ. Cụ thể, xuất khẩu tháng 12/2025 tăng 6.6%, đạt mức cao kỷ lục 357.8 tỷ USD, đẩy tổng kim ngạch xuất khẩu cả năm lên 3.77 nghìn tỷ USD. Điều đáng chú ý là mặc dù xuất khẩu sang Mỹ giảm mạnh 20%, Trung Quốc đã thành công đa dạng hóa thị trường với mức tăng trưởng ấn tượng 26% sang châu Phi và 8% sang khối ASEAN, biến các khu vực này thành trụ cột xuất khẩu mới.

Trụ cột thứ ba đến từ sự lạc quan về triển vọng kinh tế. Các chỉ số phục hồi vững chắc, với xuất khẩu đóng vai trò động lực chính, đã hỗ trợ thị trường chứng khoán nội địa và thu hút dòng vốn quay trở lại. Nhà kinh tế Xiaojia Zhi từ Credit Agricole CIB nhận định đây là bằng chứng rõ ràng cho một sự thay đổi kỳ vọng thị trường, với tâm lý chuyển từ cổ phiếu công nghệ Mỹ sang tài sản Trung Quốc.

Cuối cùng, yếu tố mùa vụ cuối năm, khi các doanh nghiệp xuất khẩu chuyển đổi ngoại tệ về NDT để quyết toán, đã trở thành chất xúc tác cho kỷ lục này. Tổng hợp lại, bốn yếu tố này đã đẩy tỷ giá USD/CNY xuống mức 6.97, phá vỡ ngưỡng tâm lý 7 NDT/USD và đưa đồng NDT trở thành đồng tiền hoạt động tốt nhất châu Á trong tháng, với mức tăng hơn 5% trong cả năm 2025.

Sự ủng hộ có kiểm soát của PBOC

Điều đáng nói là đà tăng giá mạnh mẽ này của đồng NDT nhận được sự chấp thuận ngầm và chủ động từ phía nhà chức trách. PBOC đã liên tục điều chỉnh tỷ giá tham chiếu hàng ngày ở mức mạnh hơn, với mức định giá vào ngày 16/01/2026 là 7.0078, mạnh nhất kể từ tháng 5/2023. Động thái này gửi đi một tín hiệu rõ ràng về việc cho phép đồng NDT tăng giá một cách có kiểm soát. Mục tiêu kép là rõ ràng: một mặt giúp kiểm soát chi phí nhập khẩu và lạm phát, mặt khác củng cố sức mạnh của đồng tiền trong bối cảnh quốc tế.

Song song đó, PBOC cũng thể hiện sự linh hoạt trong chính sách nội địa. Phó Thống đốc PBOC Zou Lan cho biết có “không gian nhất định” để điều chỉnh và đã thực hiện cắt giảm 25 điểm cơ bản đối với một số công cụ tiền tệ cấu trúc, đưa lãi suất cho vay một năm xuống 1.25%. Sự phối hợp giữa một tỷ giá mạnh hơn và chính sách tiền tệ nội địa nới lỏng có chọn lọc cho thấy một chiến lược tinh tế nhằm cân bằng giữa hỗ trợ tăng trưởng và ổn định tiền tệ.

Làn sóng lạc quan

Làn sóng lạc quan không chỉ dừng lại trong biên giới Trung Quốc. Các tổ chức tài chính toàn cầu hàng đầu đã đồng loạt điều chỉnh dự báo theo hướng tích cực hơn nhiều. Morgan Stanley đã nâng mạnh dự báo cho quý I/2026 lên 6.85 NDT/USD từ mức 7.05 trước đó. Australia & New Zealand Banking Group và Macquarie Group cũng đưa ra các kỳ vọng tương ứng là 6.85 và 6.8 cho cuối năm 2026.

Các dự báo này dựa trên niềm tin vào đà xuất khẩu bền vững với mức tăng trưởng dự kiến 5-6% nhờ nhu cầu toàn cầu phục hồi, cùng với việc thu hẹp chênh lệch lãi suất Mỹ - Trung. Thậm chí, một số định chế như Citigroup và BNP Paribas còn lạc quan hơn, dự báo đồng NDT có khả năng tiến tới mức 6.25 trong năm nay, nhờ vào dòng vốn đầu tư mạnh mẽ đổ vào thị trường cổ phiếu Trung Quốc. Theo ghi nhận từ Goldman Sachs, riêng trong tháng 12/2025, dòng vốn ròng chảy vào thị trường Trung Quốc đã đạt kỷ lục 128 tỷ USD, minh chứng cho sự dịch chuyển tài sản toàn cầu.

Quả bom dự trữ 930 tỷ USD chờ kích hoạt

Tiềm năng tăng giá của đồng NDT còn được hỗ trợ bởi một nguồn lực khổng lồ chưa được huy động. Ước tính từ Zhongtai Securities cho thấy, kể từ năm 2022, các doanh nghiệp xuất khẩu Trung Quốc đã tích lũy khoảng 930 tỷ USD ngoại tệ chưa quy đổi. Con số này như một “quả bom tăng áp” cho đồng NDT. Nhà phân tích Zhang Deli nhận định, khi kỳ vọng đồng NDT tăng giá trở nên phổ biến, các doanh nghiệp sẽ “sẵn sàng bán ngoại hối hơn trong năm 2026”, tạo thành một vòng xoáy tích cực tự củng cố.

Tuy nhiên, cần hiểu rằng không phải toàn bộ thặng dư thương mại đều được giữ bằng USD hoặc chuyển thẳng vào dự trữ quốc gia. Dự trữ ngoại hối của Trung Quốc tính đến cuối tháng 12/2025 là 3.36 nghìn tỷ USD, chỉ tăng 160 tỷ USD so với trước đó. Điều này phản ánh một thực tế phức tạp hơn: một phần đáng kể thặng dư được thanh toán bằng NDT hoặc các đồng tiền khác trong khuôn khổ các thỏa thuận thương mại song phương và Sáng kiến Vành đai và Con đường, nơi thương mại đã tăng 6.3% lên 23.6 nghìn tỷ NDT trong năm 2025.

Kết luận

Sự kiện này không chỉ là câu chuyện nội bộ của Trung Quốc mà có tác động sâu rộng đến cục diện kinh tế toàn cầu và các nhà đầu tư quốc tế, bao gồm cả Việt Nam. Tại thời điểm này, tỷ giá CNY/VND đang ở mức 3,770.9730, với mức tăng 8.9428% trong một năm qua. Điều này mang lại cả cơ hội giảm chi phí nhập khẩu lẫn thách thức về sức cạnh tranh cho hàng xuất khẩu Việt Nam.

Mặc dù triển vọng tích cực là rõ ràng, các chuyên gia cũng chỉ ra những điểm cần thận trọng. Asia Times cảnh báo rằng rủi ro tín dụng xuất khẩu đang gia tăng, và PBOC đã phải tăng dự phòng cho các rủi ro này.

Đồng thời, các nhà hoạch định chính sách cũng ý thức được rằng đồng NDT tăng giá quá mạnh có thể gây áp lực lên hoạt động xuất khẩu. Do đó, chiến lược “tăng giá có kiểm soát” vẫn sẽ là đường hướng chủ đạo. Thêm vào đó, một yếu tố rủi ro vĩ mô toàn cầu cần theo dõi sát sao là quá trình chuyển giao lãnh đạo tại Fed dự kiến vào tháng 5/2026, vì bất kỳ sự bất ổn định nào trong chính sách của Fed cũng sẽ gây biến động mạnh cho thị trường ngoại hối toàn cầu.