Trung Quốc phản ứng khi Trump chính thức đắc cử

Trong bối cảnh cựu Tổng thống Donald Trump chính thức trở lại Nhà Trắng, Trung Quốc đã nhanh chóng phản hồi với cam kết về việc duy trì hợp tác trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau.

Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích nhận định rằng Bắc Kinh đang chuẩn bị sẵn sàng cho một giai đoạn đối đầu căng thẳng hơn với Mỹ, đặc biệt trong các lĩnh vực nhạy cảm như thương mại, công nghệ và an ninh.

Ngày 6/11, khi được hỏi về triển vọng quan hệ Trung-Mỹ nếu ông Trump tái đắc cử, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc, bà Mao Ning, khẳng định: “Chính sách của chúng tôi với Mỹ là nhất quán. Chúng tôi sẽ tiếp tục xử lý mối quan hệ Trung-Mỹ theo các nguyên tắc tôn trọng lẫn nhau, hòa bình cùng tồn tại và hợp tác đôi bên cùng có lợi.” Đây là một thông điệp chính thức, cho thấy Bắc Kinh vẫn muốn duy trì sự ổn định trong quan hệ với Washington, mặc dù rõ ràng đã dự liệu một giai đoạn nhiều thách thức.

Việc ông Trump nổi tiếng với chủ nghĩa biệt lập và lập trường cứng rắn trong thương mại đã khiến giới phân tích lo ngại về nguy cơ xảy ra xung đột kinh tế mới. Trong nhiệm kỳ trước, chính quyền Trump đã áp đặt hàng loạt mức thuế quan cao đối với hàng hóa Trung Quốc, khơi mào cho cuộc chiến thương mại gây thiệt hại lớn cho cả hai bên. Hiện nay, các chuyên gia lo ngại ông Trump sẽ tiếp tục đẩy mạnh các biện pháp tương tự, đặc biệt khi ông đã đề xuất mức thuế quan lên đến 60% lên hàng hóa Trung Quốc, đồng thời có ý định chấm dứt địa vị thương mại tối huệ quốc (MFN) của Trung Quốc.

Theo ông Tong Zhao, chuyên gia cấp cao tại tổ chức Carnegie Endowment for International Peace, “Trung Quốc rất lo ngại về nguy cơ lại xảy ra chiến tranh thương mại nếu ông Trump tái đắc cử, đặc biệt khi nền kinh tế Trung Quốc hiện nay đang đối mặt với nhiều thách thức nội địa.”

Trước triển vọng khó khăn này, Trung Quốc có thể sẽ điều chỉnh chiến lược toàn cầu nhằm giảm sự phụ thuộc vào Mỹ, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ và chuỗi cung ứng. Giới phân tích dự đoán Trung Quốc sẽ tăng cường các nỗ lực đạt được sự tự chủ về công nghệ và thúc đẩy quan hệ kinh tế với các quốc gia như Nga nhằm đối phó với những áp lực từ Mỹ.

Phó giáo sư Brian Wong từ Đại học Hồng Kông nhận định: “Bắc Kinh có thể tận dụng thời gian tới để xây dựng các mối quan hệ kinh tế vững chắc với các quốc gia khác trong khi Mỹ đang phân tâm với những vấn đề nội bộ.” Đồng thời, nếu ông Trump đắc cử, Trung Quốc có thể sẽ đẩy mạnh quan hệ với các quốc gia ở bán cầu Nam, châu Âu và Đông Bắc Á nhằm đối phó với chính sách đối ngoại biệt lập và chống toàn cầu hóa của Mỹ.

Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã nỗ lực mở rộng tầm ảnh hưởng trên trường quốc tế thông qua các hiệp định song phương và đa phương. Với việc Mỹ dự báo sẽ tiếp tục “thoái lui” khỏi các cam kết quốc tế nếu ông Trump tái đắc cử, Bắc Kinh có thể coi đây là cơ hội vàng để củng cố vị thế của mình trong bối cảnh khoảng trống quyền lực toàn cầu đang dần hiện rõ.

Tháng trước, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có một bước tiến đáng kể trong quan hệ với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, và gần đây cũng thể hiện thái độ thiện chí với chính quyền mới của Nhật Bản. Những động thái này nhằm thiết lập một liên minh đa dạng, từ đó giảm bớt sức ép từ Mỹ và tạo điều kiện thuận lợi cho Trung Quốc trong nỗ lực mở rộng tầm ảnh hưởng quốc tế.

Giới phân tích đánh giá rằng trong nhiệm kỳ tiếp theo của ông Trump, quan hệ Mỹ - Trung có thể sẽ gặp nhiều sóng gió hơn. Tuy nhiên, Bắc Kinh dường như đã sẵn sàng cho một kịch bản mà họ có thể bị thử thách mạnh mẽ từ phía Mỹ. Theo chuyên gia Da Wei từ Đại học Thanh Hoa, “Dù khó đoán định được hoàn toàn chính sách của ông Trump, Trung Quốc có thể sẽ duy trì chiến lược song song: vừa giữ hình ảnh thân thiện với Mỹ, vừa tăng cường nỗ lực để chứng minh sức mạnh độc lập.”

Trung Quốc đang chuẩn bị đối phó với mọi kịch bản tiềm ẩn trong tương lai quan hệ với Mỹ. Việc ông Trump tái đắc cử sẽ là thách thức lớn, nhưng Bắc Kinh đã có những chiến lược cụ thể để thích nghi và thậm chí nắm bắt cơ hội trong bối cảnh quốc tế mới. Thông qua việc thắt chặt quan hệ với các đối tác toàn cầu và đẩy mạnh tự chủ công nghệ, Trung Quốc không chỉ giữ vững vị thế mà còn tìm cách mở rộng tầm ảnh hưởng quốc tế, tạo nên một đối trọng đáng gờm trong thời đại mới của sự cạnh tranh giữa các siêu cường.